3. Dinh dưỡng cung cấp năng lượng cho cơ thể
Mỗi ngày, cơ thể liên tục tiêu hao năng lượng để duy trì sự sống.
Ngay cả khi bạn đang ngủ, cơ thể vẫn cần năng lượng cho:
Ngoài năng lượng cho các chức năng cơ bản, cơ thể còn cần năng lượng cho vận động và các hoạt động hàng ngày.
Lượng năng lượng một người cần không giống nhau. Nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
Vì vậy, một mức calories phù hợp với người này chưa chắc phù hợp với người khác.
4. Dinh dưỡng giúp cơ thể phát triển và sửa chữa
Cơ thể luôn trong quá trình xây dựng và sửa chữa.
Ở trẻ em và thanh thiếu niên, dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng và phát triển.
Ở người trưởng thành, dinh dưỡng hỗ trợ duy trì cơ bắp, xương, hệ thần kinh và các cơ quan.
Ở người lớn tuổi, một chế độ ăn phù hợp đặc biệt quan trọng đối với việc duy trì khối lượng cơ, sức khỏe xương và khả năng hoạt động.
Đó cũng là lý do nhu cầu dinh dưỡng thay đổi theo từng giai đoạn của cuộc đời.
5. Dinh dưỡng và hệ miễn dịch
Hệ miễn dịch cần nhiều chất dinh dưỡng để hoạt động bình thường.
Protein, vitamin và nhiều khoáng chất tham gia vào quá trình duy trì và hoạt động của hệ miễn dịch.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa rằng một loại thực phẩm hoặc một loại vitamin đơn lẻ có thể “tăng miễn dịch” theo cách đơn giản.
Thay vào đó, điều quan trọng hơn là duy trì:
Não là một cơ quan có nhu cầu năng lượng và dinh dưỡng cao.
Chế độ ăn có thể ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh liên quan đến sức khỏe não bộ thông qua việc cung cấp năng lượng và các chất cần thiết cho hoạt động của hệ thần kinh.
Một số chất dinh dưỡng thường được nghiên cứu về vai trò đối với não gồm:
Omega-3
Vitamin nhóm B
Iron
Iodine
Zinc
Magnesium
Vitamin D
Tuy nhiên, “tốt cho não” không đồng nghĩa với “ăn một loại thực phẩm sẽ lập tức tăng trí nhớ hoặc thông minh hơn”.
Sức khỏe não bộ là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm dinh dưỡng, giấc ngủ, vận động, stress, tuổi tác và môi trường sống.
7. Dinh dưỡng và sức khỏe tinh thần
Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với TheMindNutri.
Cơ thể và tâm trí không hoạt động tách biệt.
Những gì chúng ta ăn có thể liên quan đến năng lượng, cảm giác no đói và nhiều quá trình sinh học. Ngược lại, tâm trạng và stress cũng có thể ảnh hưởng đến cách chúng ta ăn.
Ví dụ, khi căng thẳng, một số người có thể:
Ăn nhiều hơn bình thường
Thèm đồ ngọt
Bỏ bữa
Ăn theo cảm xúc
Uống nhiều caffeine
Thay đổi thói quen ngủ
Đây là lý do TheMindNutri không chỉ nhìn sức khỏe từ góc độ “ăn gì?”, mà còn đặt câu hỏi:
“Bạn đang cảm thấy thế nào?”
8. Một chế độ ăn lành mạnh trông như thế nào?
Không có một chế độ ăn duy nhất phù hợp với tất cả mọi người.
Tuy nhiên, một chế độ ăn lành mạnh thường hướng đến sự đa dạng và cân bằng.
Có thể bắt đầu bằng những nguyên tắc đơn giản:
Kết hợp nhiều nhóm thực phẩm khác nhau thay vì chỉ tập trung vào một vài món.
🍎 Ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng
Rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, cá và các nguồn protein phù hợp.
Nhu cầu protein khác nhau tùy tuổi, cơ thể, mức vận động và tình trạng sức khỏe.
Nhu cầu nước thay đổi tùy từng người và điều kiện môi trường.
🍬 Hạn chế thực phẩm nhiều đường bổ sung và quá nhiều muối
Không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn, mà nên chú ý đến tần suất và tổng lượng tiêu thụ.
🍽️ Quan tâm đến khẩu phần
Ngay cả thực phẩm lành mạnh cũng có thể cung cấp quá nhiều năng lượng nếu khẩu phần không phù hợp với nhu cầu.
9. Dinh dưỡng tốt không có nghĩa là ăn “hoàn hảo”
Một trong những hiểu lầm phổ biến về ăn uống lành mạnh là phải kiểm soát mọi thứ một cách tuyệt đối.
Thực tế, sức khỏe lâu dài thường phụ thuộc vào mô hình ăn uống tổng thể, chứ không phải một bữa ăn riêng lẻ.
Bạn không cần phải:
Lo sợ mọi loại carbohydrate
Loại bỏ hoàn toàn chất béo
Không bao giờ ăn món yêu thích
Uống các sản phẩm “detox”
Dùng thật nhiều thực phẩm bổ sung
Thay vào đó, hãy xây dựng những lựa chọn mà bạn có thể duy trì lâu dài.
Một chế độ ăn tốt là chế độ ăn vừa phù hợp với sức khỏe, vừa phù hợp với cuộc sống của bạn.
10. Dinh dưỡng thay đổi theo từng giai đoạn cuộc đời
Nhu cầu của một đứa trẻ không giống người trưởng thành.
Một vận động viên không có nhu cầu giống người ít vận động.
Một phụ nữ mang thai không có nhu cầu giống người cao tuổi.
Vì vậy, TheMindNutri tiếp cận dinh dưỡng theo vòng đời:
Trẻ nhỏ → Trẻ em → Tuổi teen → Người trẻ → Người trưởng thành → Trung niên → Người cao tuổi
Ở mỗi giai đoạn, chúng ta sẽ xem xét đồng thời:
Dinh dưỡng + Tâm lý + Giấc ngủ + Vận động + Lối sống
Đây là nền tảng của cách tiếp cận Body × Mind của TheMindNutri.
11. 5 nguyên tắc dinh dưỡng đơn giản để bắt đầu
Nếu bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy thử 5 điều sau:
1. Ăn đa dạng hơn.
Đừng chỉ ăn một vài loại thực phẩm quen thuộc.
2. Ưu tiên thực phẩm ít qua chế biến.
Tăng rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, hạt, cá và các nguồn protein phù hợp.
3. Đảm bảo đủ protein và chất xơ.
Hai yếu tố này có thể giúp bữa ăn cân bằng và hỗ trợ cảm giác no.
4. Chú ý đến đồ uống.
Đồ uống có đường có thể cung cấp nhiều năng lượng mà không tạo cảm giác no tương ứng.
5. Đừng quên tâm lý.
Nếu bạn thường xuyên ăn khi căng thẳng, buồn hoặc mất kiểm soát với thức ăn, vấn đề có thể không chỉ nằm ở “ý chí”.
12. Điều quan trọng nhất cần nhớ
Dinh dưỡng không phải là một danh sách những thực phẩm “tốt” và “xấu”.
Đó là mối quan hệ lâu dài giữa cơ thể, thực phẩm, hành vi và môi trường sống.
Một chế độ ăn tốt cần đáp ứng nhiều yếu tố:
Đủ – Đa dạng – Cân bằng – Phù hợp – Có thể duy trì
Và quan trọng hơn, dinh dưỡng chỉ là một phần của sức khỏe.
Giấc ngủ, vận động, stress, các mối quan hệ, môi trường sống và sức khỏe tinh thần cũng đóng vai trò quan trọng.
Đó chính là lý do TheMindNutri kết nối hai yếu tố:
Hiểu cơ thể. Hiểu tâm trí. Sống khỏe hơn.
Nguyễn Quang Vinh
Bác sĩ Nhi Khoa & Dinh Dưỡng
